Επαρκής ύπνος και Υγεία

Home / Αγωγή υγείας & θρέψης / Επαρκής ύπνος και Υγεία
Επαρκής ύπνος και Υγεία

Επαρκής ύπνος και Υγεία

Ο χρονικά επαρκής και αναπαυτικός βραδινός ύπνος είναι ένας αδιαμφισβήτητος ακρογωνιαίος λίθος για τη διατήρηση της καλής υγείας.Παρ όλη την σπουδαιότητα του ύπνου και του γεγονότος ότι κοιμόμαστε  περισσότερο από το 30% του χρόνου ζωής μας, λίγοι είναι αυτοί που έχουν γνώση για τη διαδικασία του ύπνου και τη σπουδαιότητά του για την υγεία, ενώ οι τελευταίες μελέτες μαρτυρούν  να υπάρχει σύνδεση μεταξύ σωστού ύπνου και έλεγχο του σωματικού βάρους.

Γιατί είναι σημαντικό να κοιμόμαστε σωστά;

Από μόνος του ,ο σωστός ύπνος είναι σημαντικός για τη σωστή λειτουργία των νευρολογικών διαδικασιών του ανθρώπινου οργανισμού καθώς και για τη φυσιολογική σωματική αποκατάσταση από τυχόν σωματικές φθορές ή βλάβες.

Έρευνες έχουν δείξει ότι σε συνθήκες έλλειψης ύπνου επηρεάζονται αρνητικά η συναισθηματική ευεξία, οι γνωστικές λειτουργίες (ικανότητα μάθησης, αντίληψη, μνήμη κ.λπ.), η απόδοση κατά την διάρκεια της ημέρας καθώς και η φυσική υγεία

Εξαιτίας  της σημασίας του ύπνου για τη διατήρηση της ζωής, τα ζώα με στέρηση ύπνου πεθαίνουν μέσα σε λίγες εβδομάδες λόγω των αρνητικών μεταβολών στο ανοσοποιητικό, το μεταβολικό και το ενδοκρινικό τους σύστημα.

Στον άνθρωπο ένας μετρίου χρονικού μεγέθους περιορισμός του ύπνου προκαλεί αλλαγές στη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, μειώνει την ανοχή στην γλυκόζη, ενώ επηρεάζει τα επίπεδα των ορμονών στο αίμα.

Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν έχει έλλειψη ύπνου

Και για να γίνουν πιο κατανοητές  οι ανωτέρω επιπτώσεις να δούμε ότι η διέγερση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος προετοιμάζει τον οργανισμό απέναντι σε κάθε κατάσταση που απειλεί την ομοιόσταση του. Έτσι ο οργανισμός είναι έτοιμος να δώσει μία απάντηση μάχης ή φυγής.

Σε κάθε όργανο έχει ξεχωριστή δράση:

·         Στον οφθαλμό προκαλεί μυδρίαση (διαστολή της ίριδας)

·         Στην τραχεία και στους βρόγχους προκαλεί διαστολή

·         Στον μυελό των επινεφριδίων έκκριση της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης

·         Στους νεφρούς αύξηση της ρεννίνης που με έναν πολύπλοκο μηχανισμό οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης

·         Στην ουροδόχο κύστη σύσπαση του σφιγκτήρα

·         Στο γεννητικό σύστημα του άρρενος διεγείρει την εκσπερμάτιση και στου θήλεος προκαλεί χάλαση της μήτρας

·         Στους σιελογόνους αδένες προκαλεί παχύρευστη ιξώδη έκκριση

·         Στην καρδιά προκαλεί ταχυκαρδία

·         Στα αγγεία προκαλεί σύσπαση

Ενώ η μείωση της ανοχής στη γλυκόζη ( ή αλλιώς Impaired glucose tolerance, IGT) είναι μια προ-διαβητική κατάσταση υπεργλυκαιμίας που σχετίζεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη και τον αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Η IGT μπορεί να εμφανιστεί πριν την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 έως και πολλά χρόνια πριν. Η IGT αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για τη θνησιμότητα.

Αναφορικά με τις αλλαγές των συγκεντρώσεων των ορμονών είναι εύκολο να γίνουν κατανοητές οι επιπτώσεις, φανταστείτε λόγου χάρη έναν άντρα με πολύ μειωμένη ή αυξημένη τεστοστερόνη, ή μια γυναίκα με αντίστοιχη αυξομείωση οιστρογόνων.

Οι επιπτώσεις όμως της έλλειψης ύπνου δεν σταματούν εδώ. Μελέτες δείχνουν ότι ο περιορισμένος ύπνος, δηλαδή διάρκειας < 7 ώρες βραδινού ύπνου, συνδέεται με υψηλό ρίσκο και συχνότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών, καθώς και κακή καρδιαγγειακή υγεία, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η εμφάνιση υπέρτασης, υπερχοληστερολαιμίας (αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα), πιθανότητα εμφράγματος του μυοκαρδίου και αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Αυξημένα επίπεδα φλεγμονών στο σώμα είναι ακόμη ένα αποτέλεσμα της ανεπάρκειας ύπνου. Επακόλουθο αυτού είναι να βάλλεται το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού, ενώ περιορίζονται και οι λειτουργίες απομάκρυνσης των ελευθέρων ριζών από το σώμα (διαδικασίες αντιοξείδωσης), παρενέργειες που όμως είναι ικανές να αντιστραφούν με την επίτευξη επαρκής ξεκούρασης, δηλαδή ύπνου.

Όσον αφορά τις διανοητικές διαδικασίες, η αυξημένη συναισθηματική αντιδραστικότητα καθώς, η μειωμένη ικανότητα προσοχής-συγκέντρωσης, μνήμης και μάθησης (δηλαδή των εκτελεστικών γνωστικών λειτουργιών) είναι επίσης απόρροια  της ανεπάρκειας ύπνου και αυξάνουν το ρίσκο ατυχημάτων και τραυματισμών..

Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι λόγω της ημερήσιας κόπωσης και υπνηλίας ενός ατόμου που έχει έλλειψη ύπνου, η εξασθενημένη γνωστική λειτουργία είναι όμοια με τις δυσλειτουργίες που προκαλούνται από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Βιβλιογραφία

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%BD%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CF%83%CF%8D%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BC%CE%B1. [Ηλεκτρονικό]

https://en.wikipedia.org/wiki/Impaired_glucose_tolerance. [Ηλεκτρονικό]

An Integrative Review of Sleep for Nutrition. Byrd-Bredbenner, Devon L. Golem Jennifer T. Martin-Biggers Mallory M. Koenings Katherine Finn Davis Carol. 2014, Advances in Nutrition, Volume 5, Issue 6, σσ. 742–759.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.