Καλή και η κακή χοληστερίνη

Home / Αγωγή υγείας & θρέψης / Καλή και η κακή χοληστερίνη
Καλή και η κακή χοληστερίνη

Καλή και η κακή χοληστερίνη

Τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, και ιδιαίτερα οι αυξημένες λιποπρωτεΐνες χαμηλής πυκνότητας (LDL), θεωρούνται παράγοντες κινδύνου εμφάνισης πλάκας στα τοιχώματα των αρτηριών, και έναρξη της αρτηριοσκλήρυνσης, ενώ είναι μία από τις κύριες αιτίες εμφάνισης καρδιακών παθήσεων.

Τι είναι η χοληστερίνη;

Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης μπορούν επίσης να εμπλέκονται στην χολολιθίαση/”πέτρες στην χολή”, την κακή ψυχολογική υγεία, την υπέρταση καθώς και την μείωση της αναπαραγωγικής ικανότητας (αν και το τελευταίο συνήθως οφείλεται στα φάρμακα για την ελάττωση της χοληστερόλης).

Η χοληστερόλη είναι δομικό υλικό των κυττάρων ενώ συμβάλει στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Είναι δομικό υλικό των οιστρογόνων και της τεστοστερόνης (ορμόνες του φύλου).
Η χοληστερόλη κατασκευάζεται στο ήπαρ και μέσω της κυκλοφορίας του αίματος μεταφέρεται όπου είναι αναγκαίο. Η δομή της είναι υδρόφοβης φύσεως και γι αυτό τον λόγο, για την μεταφορά της μέσα στο αίμα, χρειάζεται κάποιες ουσίες-μεταφορείς οι οποίες είναι λιποπρωτεϊνικής φύσεως.

Καλή και κακή χοληστερίνη

Οι λιποπρωτεΐνες αυτές είναι σε όλους μας γνωστές ως LDL-χοληστερόλη και HDL-χοληστερόλη ή αλλιώς “καλή” και “κακή” χοληστερόλη. Οι λιποπρωτεΐνες χαμηλής πυκνότητας (low density lipoprotein, LDL) είναι υπεύθυνες για την μεταφορά της χοληστερόλης από το ήπαρ στα κύτταρα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Επειδή φαίνεται να προωθούν την εναπόθεση της χοληστερόλης πάνω στα τοιχώματα των αρτηριών θεωρούνται “κακές” σε αντίθεση με τις υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνες (high density lipoprotein, HDL) oi oποίες μεταφέρουν την χοληστερόλη από τα κύτταρα πίσω στο ήπαρ και θεωρούνται “καλές”.

Όταν όλα λειτουργούν σε ισορροπία οι ποσότητες HDLs και LDLs αυξομειώνονται αρμονικά, και η χοληστερόλη δεν προσκολλάται στα τοιχώματα των αρτηριών, αλλά μεταφέρεται από το ήπαρ στα κύτταρα και το αντίστροφο.

Ωστόσο, αν υπάρχει περισσότερη χοληστερόλη στον οργανισμό από αυτήν που μπορούν να προσλάβουν άμεσα οι HDLs, ή εάν δεν υπάρχει αρκετή ποσότητα HDLs για να επιτελέσουν το έργο τους, η χοληστερόλη δεν μεταφέρεται εγκαίρως στο ήπαρ. Αποτέλεσμα αυτού είναι να προσκολλάται στα τοιχώματα των αρτηριών, όπου δημιουργεί μια κολλώδη μεμβράνη πάνω στην οποία παγιδεύονται άλατα από την κυκλοφορία του αίματος με τελικό αποτέλεσμα την εμφάνιση πλάκας στις αρτηρίες. Αυτή η πλάκα είναι υπεύθυνη για την στένωση των αρτηριών, την κακή κυκλοφορία του αίματος, και υπό συνθήκες απόφραξη τους.

 

Χοληστερόλη αίματος και τροφών

Σημαντικό είναι να ξεκαθαρίσουμε τις διαφορές μεταξύ της χοληστερόλης του αίματος και της διατροφικής χοληστερόλης.

Η χοληστερόλη αίματος είναι η ποσότητα αυτής η οποία βρίσκεται μέσα στην κυκλοφορία του αίματος, ενώ η διατροφική χοληστερόλη είναι η ποσότητα που περιέχεται στα τρόφιμα.

Η κατανάλωση τροφών που είναι πλούσιες σε χοληστερόλη μπορεί να αυξήσει τα επίπεδά της στο αίμα αλλά δεν είναι η μόνη πηγή χοληστερόλης για το αίμα. Υπάρχει πάντα χοληστερόλη στο αίμα, ακόμα και για αυτούς που δεν καταναλώνουν τρόφιμα που περιέχουν διατροφική χοληστερόλη, αφού ο οργανισμός έχει την ικανότητα να παράγει την δική του χοληστερόλη. Τα επίπεδα της χοληστερόλης επηρεάζονται από δύο βασικούς παράγοντες: την διατροφή και το γενετικό προφίλ του ατόμου.

Η κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε χοληστερόλη ή/και κορεσμένα λίπη, αυξάνει τα επίπεδα χοληστερόλης αίματος , ενώ η χορτοφαγική διατροφή, η τακτική άσκηση και οι θρεπτικές ουσίες όπως η νιασίνη (B3) και η βιταμίνη C μπορούν να μειώσουν την χοληστερίνη.

Φυσιολογικές τιμές χοληστερίνης

Τα ασφαλή επίπεδα ολικής χοληστερόλης αίματος (συμπεριλαμβανομένων τόσο των HDL όσο και των LDL) έχουν οριστεί από το Εθνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την Χοληστερόλη (National cholesterol education program) και είναι:

Ολική χοληστερόλη αίματος (mg/dl)

<200

Υγιές επίπεδο

>200 (200-239)

Αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης καρδιαγγειακής νόσου

>240

Ένδειξη υψηλού κίνδυνου

 

Προτείνεται ότι τα υψηλά επίπεδα HDL μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά στην εμφάνιση καρδιακών παθήσεων. Να σημειωθεί ότι ακόμα και άτομο που έχει ολική χοληστερόλη έως 200mg/dl αλλά τα επίπεδα HDL του είναι χαμηλότερα απο 35 mg/dl, θεωρείται άτομο με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.

Καθώς η HDL μειώνεται, η πιθανότητα για καρδιαγγειακά προβλήματα μεγαλώνει, ακόμα και αν η ολική χοληστερόλη είναι χαμηλή.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.