Άγχος: τι είναι και τρόποι αντιμετόπισης

Home / Αγωγή υγείας & θρέψης / Άγχος: τι είναι και τρόποι αντιμετόπισης
Άγχος: τι είναι και τρόποι αντιμετόπισης

Άγχος: τι είναι και τρόποι αντιμετόπισης

Τι είναι το άγχος

Η αγχώδης διαταραχή αποτελεί πολύ πιο σύνηθες πρόβλημα από ότι πιστευόταν παλιότερα. Είναι ικανή να προσβάλει ανθρώπους κάθε ηλικίας, ενώ ο γυναικείος πληθυσμός φαίνεται να προσβάλλεται σχεδόν διπλάσιες φορές από ότι ο ανδρικός. Οι ψυχολόγοι πιστεύουν ότι οι άνδρες τείνουν να μην αναφέρουν ή και να μην αναγνωρίζουν ότι πάσχουν από τέτοιου είδους πρόβλημα.

Η αγχώδης διαταραχή μπορεί να είναι οξεία ή και χρόνια.Μια κρίση πανικού αποτελεί μια αντίδραση “μάχης ή φυγής” , η οποία εκδηλώνεται στον οργανισμό σε λάθος στιγμή, δηλαδή όταν δεν υπάρχει ανάγκη ούτε να τρέξει να σωθεί από κάτι αλλά ούτε και να παλέψει για κάτι. Πρόκειται για μια περίπλοκη ψυχολογική αντίδραση κατά την οποία το σώμα προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Μια οξεία αγχώδης διαταραχή, γνωστή σε όλους μας είναι οι κρίσεις πανικού.

Από τι προκαλείται το άγχος;

Η ένταση αυτή προκαλεί προκαλεί στο σώμα την παραγωγή πολλών επινεφριδικών ορμονών, κυρίως αδρεναλίνης.Η αυξημένη παραγωγή αδρεναλίνης προκαλεί στο σώμα την εντατικοποίηση του μεταβολισμού των πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων ώστε να επιτευχθεί ταχύτερη παραγωγή ενέργειας. Επίσης συμβάλει στην επιτάχυνση του μυικού τόνου, του καρδιακού παλμού και της αναπνοής. Ακόμα και η σύνθεση του αίματος μεταβάλλεται ελαφρώς, αποκτώντας τάση πήξης.

Σε περιπτώσεις απειλής, όπως επίθεση, ατύχημα ή φυσικής καταστροφή, τέτοιου είδους αντιδράσεις είναι απολύτως φυσιολογικές και αναγκαίες για την επιβίωση. Σε διαφορετικές περιπτώσεις τα συμπτώματα λόγο της ξαφνικής αύξησης αδρεναλίνης μπορεί να είναι τρόμος και απελπισία.

Συμπτώματα κρίσης πανικού

Κατά την διάρκεια μιας κρίσης πανικού το άτομο κατακλύζεται από το αίσθημα ενδεχόμενης καταστροφής ή θανάτου, κάτι που του στερεί την ικανότητα να σκέφτεται καθαρά. Άλλα χαρακτηριστικά που συχνά συνοδεύουν μια κρίση πανικού είναι:

  • Η δύσπνοια
  • Η αίσθηση έλλειψης αέρα
  • Η κλειστοφοβία
  • Η ταχυπαλμία
  • Η στηθάγχη
  • Η ζάλη
  • Οι εξάψεις και το ρίγος
  • Η αστάθεια
  • Το αίσθημα μουδιάσματος στα άκρα
  • Η εφίδρωση
  • Η ναυτία και
  • Η λανθασμένη αντίληψη της ώρας

Σταδιακά η διαταραχή μπορεί να αποκτήσει αθροιστικά αποτελέσματα όπως γενικευμένοι πόνοι και άλγη, μυικές συσπάσεις και ανελαστικότητα, κατάθλιψη, αϋπνία, εφιάλτες και πρόωρη αφύπνιση, μειωμένη ερωτική διάθεση, αφύσικα συναισθήματα έντασης και αδυναμία χαλάρωσης.Οι γυναίκες βιώνουν αλλαγές του εμμηνορρυσιακού κύκλου τους και αυξημένα προεμμηνορρυσιακά συμπτώματα.

Πότε παθαίνουμε κρίση πανικού;

Οι κρίσεις πανικού είναι συνήθως αιφνίδιες και έντονες. Μπορεί να προκύψουν οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας και να διαρκέσουν από μερικά δευτερόλεπτα μέχρι και μισή ώρα, ενώ αυτός που βιώνει την κρίση νιώθει ότι διαρκεί περισσότερο. Επίσης, το άτομο πιστεύει ότι βιώνει καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Κάποιοι άνθρωποι βιώνουν κρίσεις σε διάστημα λίγων εβδομάδων ενώ άλλοι μέσα σε μια μέρα.

Συνήθως οι κρίσεις πυροδοτούνται από ένταση (συνειδητή ή όχι) ή συγκεκριμένα ερεθίσματα, επίσης μπορεί να προκύψουν ως αντίδραση σε κάποιο φαγητό, φάρμακο ή ασθένεια. Οι τροφικές αλλεργίες και η υπογλυκαιμία αποτελούν κοινά χαρακτηριστικά ανθρώπων με αυτή τη διαταραχή, και πιθανώς προάγουν και τις κρίσεις πανικού. Μια κρίση πανικού μπορεί να προκύψει μετά την κατανάλωση ενεργειακών ποτών με καφεΐνη, όπως το τσάι και ο καφές ενώ κάποιες κρίσεις ξεκινούν χωρίς προφανή λόγο.

Πολλοί άνθρωποι με οξεία αγχώδη διαταραχή αποκτούν τον φόβο να μένουν μόνοι στο σπίτι ή να επισκέπτονται δημόσια μέρη, φοβούμενοι μην πάθουν κρίση πανικού. Αυτό περιορίζει έντονα την ζωή του ατόμου, ενώ οι ψυχολόγοι πιστεύουν ότι το άγχος για την εμφάνιση κρίσης πανικού είναι ικανό να οδηγήσει στην πρόκληση της εμφάνισης της, είναι δηλαδή και αυτοπροκαλούμενες.

Γιατί παθαίνω κρίση πανικού;

Για πολλά χρόνια οι κρίσεις πανικού δεν θεωρούνταν ψυχοσωματικό φαινόμενο. Ωστόσο, επαναλαμβανόμενες μελέτες έδειξαν ότι ή διαταραχή έχει πραγματική, οργανική βάση. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι οι κρίσεις πανικού προκαλούνται κατά κύριο λόγο εξαιτίας δυσλειτουργίας της χημείας του εγκεφάλου, καθώς ο εγκέφαλος στέλνει και λαμβάνει λανθασμένα “σήματα κινδύνου”.

Το COMT  είναι το ακρώνυμο ενός ενζύμου, το οποίο είναι υπεύθυνο για το μεταβολισμό ορισμένων νευροδιαβιβαστών (χημικοί πληροφοριοδότες του νευρικού συστήματος). συμπεριλαμβανομένης της νορεπινεφρίνης, που επηρεάζει το άγχος ενώ υπάρχουν μελέτες που επιβεβαιώνουν την γενετική  προδιάθεση που πιθανός εξηγεί την εμφάνιση αγχώδης διαταραχής. Αν το γονίδιο που κωδικοποιεί το ένζυμο COMT είναι ελαττωματικό, επηρεάζεται ο μεταβολισμός αυτών των νευροδιαβιβαστών.

Η υπερβολική δραστηριότητα ορισμένων περιοχών του εγκεφάλου προκαλεί απελευθέρωση περισσότερης νορεπινεφρίνης, η οποία προκαλεί επιτάχυνση του παλμού, της αρτηριακής πίεσης και της αναπνοής, παράγοντας το κλασικό σύμπτωμα μιας κρίσης πανικού

Χρόνιο άγχος

Το χρόνιο άγχος είναι πιο ήπια και γενικευμένη μορφή αγχώδους διαταραχής. Οι πάσχοντες έχουν μια αόριστη αίσθηση άγχους τον περισσότερο καιρό αλλά η ένταση της αίσθησης αυτής δεν φτάνει τα ποσά όσων βιώνουν κρίσεις πανικού. ίσως να υπάρχει μια γενική αίσθηση ανησυχίας, ειδικά παρουσία άλλων ανθρώπων, και τείνουν να τρομάζουν εύκολα. Κεφαλαλγίες και χρόνια κόπωση είναι συνήθεις μεταξύ ανθρώπων με αυτού του είδους την διαταραχή.

Μια γενικευμένη αγχώδης διαταραχή μπορεί να προκύψει σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά η έναρξη συνήθως γίνεται στην ηλικία μεταξύ 20 και 30 ετών.  Ορισμένοι άνθρωποι με χρόνια αγχώδη διαταραχή πάσχουν επίσης και από περιστασιακές κρίσεις πανικού. 

Η αγχώδης διαταραχή μπορεί να είναι κληρονομική έως έναν βαθμό, καθώς φαίνεται να επαναλαμβάνεται στον οικογενειακό κύκλο. Ορισμένες περιπτώσεις συνδέονται με μια σχετικά ακίνδυνη ανωμαλία της καρδιακής λειτουργίας που λέγεται πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας.

Η αγχώδης διαταραχή εκδηλώνεται με διαφορετικούς τρόπους αλλά οι γιατροί συμφωνούν στο ότι οι συγκρούσεις, είτε εσωτερικές είτε διαπροσωπικές προάγουν την κατάσταση άγχους

Leave a Reply

Your email address will not be published.